е-Библиотека Паноптикум е еден од проектите што најдобро го покажуваат начинот на кој во DMCreative.pro го разбираме дигиталниот развој: не како изработка на уште една веб-страница, туку како создавање систем во кој технологијата, содржината, е-трговијата, корисничкото искуство и промоцијата работат заедно.
Со отворањето на е-Библиотека Паноптикум се заокружува дигитален издавачки екосистем што ги поврзува Panoptikum.mk, КЛИК е-издаваштво и е-Библиотека Паноптикум.
За читателот, резултатот е едноставен: книга што може да се открие, купи или добие како достапна публикација и да се чита преку компјутер, таблет или мобилен телефон.
Зад таа едноставност, сепак, стои многу повеќе.
Не сакавме архива со PDF-документи
Кога се зборува за дигитална библиотека, наједноставниот модел е на едно место да се постават PDF-документи и да се овозможи нивно преземање.
Тоа не беше концептот на е-Библиотека Паноптикум.
Од почетокот, идејата беше книгата да добие сопствен дигитален живот: место во каталогот, авторски и библиографски податоци, уредничко претставување, систем за пристап и читање, а корисникот да има сопствен профил и лична секција „Моја библиотека“.
Затоа платформата е развивана како функционален издавачки и дистрибутивен систем, а не како repository за датотеки.
Корисникот не мора да размислува каде се наоѓа документот или како треба да го преземе. Неговата книга е достапна во библиотеката и се отвора во онлајн прелистувачот.
Тоа е мала разлика од аспект на интерфејсот, но голема разлика од аспект на дигиталниот производ.
Три различни функции, еден екосистем
Во моделот што го развиваме, секој сегмент има конкретна задача.
Panoptikum.mk е медиумскиот, уредничкиот, промотивниот и комерцијалниот слој. Тука читателот ја открива книгата, чита за авторот, следи интервјуа, рецензии и нови изданија и, кога станува збор за комерцијална публикација, може да ја купи.
КЛИК е-издаваштво е издавачката компонента преку која се подготвуваат и објавуваат дигиталните изданија.
е-Библиотека Паноптикум е просторот во кој публикациите се каталогизирани и достапни за читање.
Наместо три изолирани веб-проекти, целта беше да создадеме еден поврзан workflow:
автор → издание → промоција → продажба или пристап → лична библиотека → читање.
Токму ова е делот што проектот го прави интересен и од перспектива на DMCreative.pro. Веб-развојот овде не завршува со страницата што корисникот ја гледа. Вистинскиот производ е процесот што функционира зад неа.
Бесплатно, преку членство или со купување
Не сите книги и не сите читатели имаат ист модел на пристап.
Затоа системот поддржува повеќе сценарија: бесплатно достапни публикации, содржини достапни преку членство и книги што можат поединечно да се купат.
Кај комерцијалните изданија, купувањето и пристапот до е-Библиотеката се дел од истото корисничко искуство. Корисникот преку својот профил стигнува до сопствената библиотека и до публикациите за кои има активен пристап.
Со тоа класичниот WooCommerce модел „купи производ“ се проширува во нешто многу поблиску до digital access platform.
Не се продава само датотека. Се овозможува услуга.
Од современи автори до македонското книжевно наследство
Во е-Библиотеката веќе се објавуваат современи македонски автори, меѓу кои Љупчо Димитровски, Ненад Георгиевски и Иван Џепароски, но еден од поважните аспекти на проектот е можноста истата инфраструктура да се користи и за книжевното наследство.
Преку соработката со Градската библиотека „Браќа Миладиновци“ – Скопје, бесплатно се достапни и дела како „Бели мугри“ од Кочо Рацин, „Бегалка“ од Васил Иљоски и „Силјан Штркот – Кузман Капидан“ од Марко Цепенков.
За нас, дигитализацијата има смисла токму кога не завршува со скенирањето.
Скенираната книга е дигитален документ.
Каталогизирана, уреднички претставена и лесно достапна книга, поврзана со авторот, медиумската содржина и системот за читање, станува дигитален културен производ.
Македонската книга без географска граница
Една од причините за развојот на платформата е и едноставна реалност: македонскиот читател не живее само во Македонија.
Физичката дистрибуција на книга до читател во Германија, Австралија, Канада, САД или која било друга земја носи трошоци, логистика и време. Кај дигиталното издание, географската дистанца практично исчезнува.
Тоа отвора значително поголем простор за македонските автори и издавачи.
Дигиталното издаваштво не треба да ја замени печатената книга. Но може да реши проблем што печатеното издание тешко го решава – моментална глобална достапност на содржина создадена на мал јазичен пазар.
„160 дела. 160 недели.“ не е кампања, туку продукциски модел
Паралелно со развојот на е-Библиотеката, преку КЛИК е-издаваштво ја развиваме и програмата „160 дела. 160 недели.“
Наместо повремено објавување книга кога ќе се создадат услови, моделот воведува континуитет: подготовка, дигитално издание, каталогизација, објава, уредничка обработка и промоција.
Тоа значи дека е-Библиотеката не е замислена како статичен проект што еднаш ќе се наполни со содржина.
Таа треба постојано да расте.
Токму континуитетот е една од најважните разлики меѓу дигитален проект и одржлив дигитален производ.
Технологијата сама по себе не создава публика
Може да се изгради одлична платформа и никој да не знае дека постои.
Затоа медиумската и комуникациската компонента од почетокот е дел од целиот модел.
Информацијата за отворањето на е-Библиотека Паноптикум беше дистрибуирана до македонските медиуми, а меѓу редакциите што ја препознаа и ја пренесоа приказната беа Nacionalno.mk, Umno.mk и TRN.mk.
Тоа е важен дел од проектот: развојот не завршува со пуштањето на production верзијата.
Следуваат содржината, SEO, PR, социјалните мрежи, партнерствата, новите изданија и постојаното создавање причини корисникот повторно да се врати.
Во DMCreative.pro токму затоа веб-развојот, содржината и дигиталниот маркетинг не ги третираме како три одделни услуги. Кај ваквите проекти тие се три слоја на истиот производ.
Од веб-страница до сопствен дигитален канал
е-Библиотека Паноптикум е проект од областа на културата и издаваштвото, но истиот принцип може да се примени многу пошироко.
Компанија со каталог, образовна организација со сопствена база на материјали, здружение со архива, медиум со premium содржина или институција со дигитални публикации не мора да остане на моделот „веб-страница со информации“.
Со соодветна архитектура, вебот може да стане сопствен distribution channel, корисничка платформа, продажен систем, библиотека, архива или SaaS услуга.
Технологијата тогаш престанува да биде само презентација на организацијата.
Станува дел од нејзиниот производ.
е-Библиотека Паноптикум е нашиот најнов пример за токму таков пристап.
Посетете ја е-Библиотека Паноптикум:
https://biblioteka.panoptikum.mk
Повеќе за проектот и начинот на пристап:
https://biblioteka.panoptikum.mk/kako-da-citam
